Öldürme Suçuna Birden Fazla Kişi İştirak Ederse

Ölen kimsenin öldürülmesinde bu üç kişinin de rolü varsa (ölünün yakınları affetmediği sürece) hepsine kısas yapılır ve öldürülürler. 

İbn-i Kudame dedi ki: “Bir grup kimse bir adamı öldürmüşlerse onların hepsine kısas uygulanır. Bu, Ömer b. Hattab, Ali b. Ebi Talib, Muğire b. Şube ve İbn Abbas’tan rivayet edilmiştir. Said b. Müseyyeb, Hasan, Ebu Seleme, Ata ve Katade’nin, ayrıca İmama Malik, Sevri, Evzai, İmam Şafi, İshak, Ebu Sevr ve diğer rey sahiplerinin de mezhebi budur. Bizim için bu konuda sahabenin icması vardır.

Said b. Müseyyeb’in rivayet ettiğine göre Ömer b. Hattab (Radıyallahu Anh) bir adamı öldüren Senâi ehlinden 7 kişiyi öldürdü ve şöyle dedi:

“Eğer onu Senâi halkının hepsi birleşip öldürmüş olsalardı onların hepsini öldürürdüm.”

Ali b. Ebi Talib’in de bir adamı öldüren üç kişiyi öldürdüğü rivayet edilmiştir. Aynı şekilde İbn Abbas “Bir kişiyi öldürdükleri için bir cemaat dahi öldürülür” demiştir. Bu görüşü kabul edenlerin asrına bakıldığında onlara muhalefet eden hiç kimsenin olmadığını görürüz ki bu da icmadır. Çünkü öldürülen bir adam için öldüren kişiye uygulanan ceza, bir cemaate veya topluluğa da uygulanmalıdır. Kazf (iftira) cezası gibi… Diyet ise kısastan farklıdır. Çünkü diyet cezası cemaate bölünür ama kısas cezası bölünmez. Eğer öldürme işine birden çok kişi karıştığı zaman kısas cezası onların bir kısmının üzerinden kaldırılırsa cinayetler artar. Bu ise şeriatın kötülükleri engelleme hikmetini iptal eden bir durumdur.[1]

[1] Cevap Veren: Ebu Usame eş-Şami.